Hương vị Tây Bắc ngày xuân

Tết đi du lịch chẳng phải là chuyện xa lạ với người Việt Nam hiện nay, nhất là người trẻ. Một xe máy, ba lô con cóc và niềm tin phơi phới họ lên đường đến với những miền xuân khắp dẻo đất hình chữ S.

Và bữa cơm đầu năm của dân phượt Tây Bắc, nếu thiếu đặc sản thịt trâu gác bếp hay lạp xưởng hun khói thì hẳn sẽ thiếu nhiều thi vị…

Lạnh, thì hẳn rồi. Ở đồng bằng còn run lập cập ấy vậy mà không ít người chọn thời điểm khắc nghiệt này để đến với vùng cao Tây Bắc. Cái thú lướt đi trong gió lạnh hun hút, ngắm cảnh thiên nhiên trong mờ ảo sương giăng dù ngay giữa trưa nhấp nhóa nắng, xuýt xoa ủ ấm đôi bàn tay nhau dù chỉ mấy phút trước đó, tên người còn chưa kịp làm quen và ghi nhớ… Tất cả, chỉ có thể là dân phượt đam mê khám phá, chung chí hướng tìm về Tây Bắc để mong lạc giữa rừng hoa mận trắng muốt hay sắc đào thắm đỏ một vùng trời.

Còn nhớ trong lời mời gọi, rủ rê về với vùng cao, thu hút nhất đối với những tín đồ ẩm thực như tôi chính là lời giới thiệu về đặc sản Tây Bắc mà chỉ vào dịp đầu năm, quý nhau lắm, thân tình lắm người miền núi mới bỏ ra thết đãi khách phương xa. Quả thật, đó là phong tục chẳng riêng gì ở miền xuôi hay miền ngược mà hầu như mọi người Việt đều có chung suy nghĩ món ngon nhất, quần áo đẹp nhất, tóm lại những gì tốt nhất đều phải dành cho dịp Tết cổ truyền của dân tộc. Dù rằng, đời sống bây giờ đã khấm khá hơn xưa, chẳng phải chỉ ngày 30 Tết thịt mới treo trong nhà nhưng dường như tâm lý về món ngon ngày Tết vẫn không mấy thay đổi trong quan niệm của mỗi người.

Trong cái lạnh của mùa xuân vùng cao, nhấp một chén rượu ngô tự nấu, chậm rãi thưởng thức từng miếng lạp xưởng hun khói vừa chua chua, ngon ngon lại thơm ngậy vị mỡ lợn, một chút đậm đà vị muối chấm với tương ớt cay xè thì không để đâu cho hết thú!

huong-vi-tay-bac-ngay-xuan

Lạp xưởng hun khói – một đặc sản của vùng Tây Bắc

Người sành ăn, lại sành Tây Bắc hẳn chỉ cần nhìn qua cũng biết đâu là lạp xưởng Cao Bằng, đâu là lạp xưởng Yên Bái dù rằng công thức làm không khác nhau là mấy. Trước hết, phần lòng non của con lợn vừa mới mổ được đem rửa sạch nhiều lần bằng rượu, lại đem phơi khô vừa để át mùi, vừa để lòng săn và dai hơn rồi thổi thành bong bóng. Khâu chuẩn bị vỏ bao ngoài của lạp xưởng không khó nhưng kì công và mất thời gian, chưa kể muốn được món lạp xưởng ngon đúng kiểu phải chọn loại lợn cắp nách chứ giống lợn miền xuôi nuôi bằng cám, lòng to nhưng không thơm bằng.

Về nhân, tùy vào sở thích của mỗi gia đình mà chọn toàn thịt nạc vai, thịt thăn, thịt mông hay pha với mỡ lợn để làm. Sau khi băm nhỏ thịt, tẩm ướp gia vị vừa đủ và không thể quên trộn thêm vào loại hạt mắc khén (người miền xuôi gọi là hạt tiêu rừng) để món ăn thêm đậm đà hương vị và một chút rượu để nhanh lên men. Xong xuôi, nhồi nhân vào bong bóng đã chuẩn bị, buộc thành từng xâu và đem phơi khoảng ba nắng. Kiểm tra, thấy phần vỏ đã hơi săn lại và bắt đầu chuyển sang màu sẫm là phải nhanh tay treo lên gác bếp. Dưới sức nóng của lửa từ những bữa cơm chế biến hằng ngày, lại thấm đẫm vị khói bếp đặc trưng mà chỉ đun từ củi khô mới có, lạp xưởng sẽ nhanh chóng đạt đến độ hấp dẫn. Không chỉ về hình thức, nhìn đã muốn ứa nước miếng như cách nói vui của cô bạn trong đoàn mà về chất lượng cũng xứng đáng là đặc sản trứ danh của miền sơn cước.

Điểm khác biệt lớn nhất của lạp xưởng gác bếp Yên Bái chính là ở thời gian treo lâu hơn lạp xưởng Cao Bằng nên vỏ săn hơn, màu sẫm hơn và hương vị có phần đậm đà hơn. Trong khi đó, nhìn bề ngoài lạp xưởng Cao Bằng có màu hồng sáng, mềm hơn và thường được buộc thành từng khúc ngắn và to chứ không thon gọn như lạp xưởng Yên Bái.

Hấp, rán… ăn với xôi nếp trắng, cơm gạo mới hay trở thành mồi nhậu nhâm nhi, lai rai bên bếp lửa bập bùng ấm nóng, trò chuyện hồ hởi về những niềm vui ngày đầu năm mới thì sẽ chẳng bao giờ hết chuyện. Và người phụ nữ Tây Bắc duyên dáng, nổi tiếng hiếu khách sẵn sàng đi chuẩn bị thêm đĩa lạp xưởng chua chua, thơm ngậy, ăn mãi mà không thấy ngán để đãi khách phương xa tìm về với núi rừng sơn cước.

Content Protection by DMCA.com